Strafrecht
Mulder Strafzaak Succesverhaal
17 fouten in het proces-verbaal ontdekt - alle aanklachten vervallen.
Lees meerComplete gids over strafblad, VOG en VOG-P (Politie). Wat is het verschil en wat betekent het voor uw carrière in veiligheid, zorg, onderwijs en andere sectoren?
Een antecedent in uw strafblad kan verstrekkende gevolgen hebben voor uw carrière, studie of opleiding. Werkgevers in bepaalde sectoren vragen standaard om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), en ook bij stages, opleidingen of vrijwilligerswerk kan een VOG-eis gelden.
Maar wat houdt zo'n strafblad precies in? Wanneer wordt u afgewezen voor een VOG? En wat kunt u doen als u wordt geweigerd? In dit artikel leggen we helder en juridisch correct uit hoe het systeem werkt en wat uw rechten zijn.
De Justitiële Documentatie
In Nederland wordt een "strafblad" officieel de Justitiële Documentatie genoemd. Dit is een centrale database waarin het Centraal Justitieel Documentatieregister (CJIB) alle strafrechtelijke veroordelingen en transacties registreert.
Let op:
Veroordelingen worden niet automatisch verwijderd. Afhankelijk van de ernst van het delict blijven antecedenten 10, 20, 30 jaar of zelfs levenslang geregistreerd. Lichtere overtredingen kunnen na enkele jaren uit het VOG-screeningsproces verdwijnen.
Een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) is een officieel document waarmee Justis (onderdeel van het Ministerie van Justitie en Veiligheid) verklaart dat uw gedrag in het verleden geen bezwaar vormt voor een specifieke functie, stage of opleiding.
Er bestaan twee verschillende soorten VOG's: de reguliere VOG voor algemene werk- en studiedoeleinden, en de VOG-P (VOG Politie) voor veiligheidsgevoelige functies zoals politie, BOA's en beveiligingspersoneel. Hieronder leggen we het verschil uit.
Voor werk en studie
Voor veiligheidsfuncties
Toepassingsgebied
VOG: algemene functies | VOG-P: veiligheidsfuncties
Screening
VOG: standaard | VOG-P: uitgebreid en strenger
Vereisten
VOG: functiespecifiek | VOG-P: strenge integriteitseisen
Functievoorbeelden
VOG: zorg, onderwijs | VOG-P: politie, BOA, beveiliging
Een volledig overzicht van alle geregistreerde strafrechtelijke veroordelingen en transacties.
ⓘ Alleen voor uzelf of officiële instanties
Test vooraf of u een VOG krijgt voor een specifieke functie, zonder dat uw werkgever dit ziet.
✓ Preventieve check
Een VOG is niet hetzelfde als een blanco strafblad. Zelfs met een antecedent kunt u een VOG krijgen, mits het delict niet relevant is voor de functie.
Voorbeeld: Een diefstal uit het verleden kan wél bezwaarlijk zijn voor een functie als kassamedewerker, maar niet per se voor een baan als vrachtwagenchauffeur. De screening is altijd functiespecifiek.
Niet alle werkgevers mogen een VOG vragen. Dit is alleen toegestaan als de functie een specifiek risico met zich meebrengt. Denk aan:
De werkgever moet kunnen aantonen dat een VOG noodzakelijk is voor de specifieke functie. Niet elke werkgever mag zomaar om een VOG vragen—dit is wettelijk geregeld via het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens.
Ook bij opleidingen, stages en praktijkleren kan een VOG vereist zijn. Dit geldt vooral voor:
Denk aan verpleegkunde, sociaal werk, lerarenopleiding en beveiligingsstudies. De opleiding vraagt een VOG om te controleren of u geschikt bent om stage te lopen in gevoelige omgevingen.
Een stage in het onderwijs, de zorg, justitie of bij de overheid vereist bijna altijd een VOG. Zonder VOG kunt u vaak geen stage lopen—en dus niet afstuderen.
Voor sommige beroepen (zoals arts, tandarts, of psycholoog) moet u ingeschreven staan in een BIG-register. Ook daarvoor kan een VOG nodig zijn.
Een afgewezen VOG kan betekenen dat u niet kunt afstuderen of uw diploma niet kunt gebruiken in de praktijk. Dit maakt het van essentieel belang om vooraf te weten waar u aan toe bent.
Tip: Vraag vooraf een VOG aan (bijvoorbeeld via de "VOG voor jezelf") om te controleren of u in aanmerking komt. Zo voorkomt u verrassingen tijdens uw studie.
Justis beoordeelt uw VOG-aanvraag aan de hand van twee criteria: het objectieve criterium en het subjectieve criterium.
Relevantie van het delict voor de functie
Justis kijkt of het delict direct relevant is voor de functie waarvoor u de VOG aanvraagt. Dit wordt bepaald aan de hand van een vaste risicomatrix.
Diefstal → kassafunctie
Directe relevantie: waarschijnlijk geweigerd
Verkeersovertreding → administratieve functie
Geen directe relevantie: waarschijnlijk goedgekeurd
Zedendelict → functie met minderjarigen
Directe relevantie: vrijwel altijd geweigerd
Persoonlijke omstandigheden en gedragsverandering
Als het delict objectief gezien relevant is, kijkt Justis vervolgens naar uw individuele situatie. Factoren die meewegen zijn:
Hoe langer geleden, hoe minder zwaar het weegt
Zwaardere delicten wegen zwaarder mee
Herhaling van delicten speelt sterk tegen u
Therapie, opleiding of ander bewijs van verbetering
Zelfs als u een relevant antecedent heeft, kunt u soms tóch een VOG krijgen. Dit hangt af van de specifieke omstandigheden. Een eenmalige winkeldiefstal van 10 jaar geleden weegt minder zwaar dan een reeks recente fraudes.
Hoe een strafblad in de praktijk uitpakt voor verschillende beroepsgroepen en studenten
Situatie: Een student verpleegkunde heeft 5 jaar geleden een transactie geaccepteerd voor winkeldiefstal (€50 schade). Hij moet nu een VOG aanvragen voor zijn stage in een ziekenhuis.
⚖️ Juridische beoordeling:
Winkeldiefstal is een vermogensdelict. Voor een verpleegkundige die toegang heeft tot medicijnen en persoonlijke spullen van patiënten is dit objectief relevant. Echter, omdat het lang geleden is en eenmalig was, kan Justis via het subjectieve criterium toch een VOG verlenen—mits de student kan aantonen dat hij zich positief heeft ontwikkeld (bijvoorbeeld door een goede studieloopbaan).
✓ Uitkomst:
Waarschijnlijk goedgekeurd als er geen herhaling is geweest en de student kan aantonen dat hij inmiddels succesvol studeert.
Situatie: Een man van 28 solliciteert naar een functie als Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA). In zijn strafblad staat een veroordeling voor mishandeling na een ruzie in een café, 3 jaar geleden.
⚖️ Juridische beoordeling:
Voor een BOA is integriteit en de-escalerend vermogen cruciaal. Een geweldsdelict is zeer relevant voor deze functie. Ook al is het enkele jaren geleden, de kans op een afwijzing is groot—tenzij de aanvrager kan aantonen dat hij therapie heeft gevolgd of op andere wijze zijn gedrag heeft verbeterd.
✗ Uitkomst:
Waarschijnlijk geweigerd, tenzij er sterke verzachtende omstandigheden zijn (zoals succesvolle agressieregulatietherapie en een blanco gedrag sindsdien).
Situatie: Een gediplomeerde docent Nederlands solliciteert bij een middelbare school. In zijn strafblad staat een transactie voor bezit van softdrugs uit zijn studententijd, 8 jaar geleden.
⚖️ Juridische beoordeling:
Voor leerkrachten die met minderjarigen werken is voorbeeldgedrag belangrijk. Een drugsdelict kan relevant zijn, maar het gaat hier om softdrugs uit de studententijd en het is al 8 jaar geleden. Justis zal hier waarschijnlijk coulant in zijn, zeker als de docent sindsdien een blanco verleden heeft.
✓ Uitkomst:
Waarschijnlijk goedgekeurd, mits er geen sprake is van handel of herhaling.
Een afgewezen VOG kan grote gevolgen hebben voor uw carrière of studie. Gelukkig kunt u in bezwaar en beroep gaan. Het is belangrijk om snel te handelen.
Binnen 6 weken na afwijzing
U kunt binnen 6 weken na de afwijzing schriftelijk bezwaar maken bij Justis. In uw bezwaarschrift legt u uit waarom u het oneens bent met de beslissing.
Als bezwaar wordt afgewezen
Als Justis uw bezwaar afwijst, kunt u binnen 6 weken beroep instellen bij de rechtbank. De rechter beoordeelt opnieuw of de afwijzing terecht was.
De belangrijkste vragen beantwoord
Een afgewezen VOG kan grote gevolgen hebben voor uw carrière of studie. Onze juridische experts helpen u met bezwaar, beroep en het versterken van uw zaak.
Raflex Legal helpt bij VOG-afwijzingen, bezwaarprocedures en strafrechtelijke vraagstukken
17 fouten in het proces-verbaal ontdekt - alle aanklachten vervallen.
Lees meerBelangrijke wijzigingen in het Nederlandse strafrecht die van invloed zijn op uw zaak.
Lees meerHoe Raflex Legal een verkeersboete deed vervallen door fouten in het proces-verbaal.
Lees meer